Thursday 16 Jun 2016
پنجشنبه 27 خرداد 1395
11:52:15 am
 اعضای هیات رئیسه
   
پستنام ونام خانوادگی
عضو اصلیمهندس خلیل سعیدپور
عضو اصلیمهندس فواد خدری یار
عضو اصلیمهندس هیوا نعمانی
عضو علی البدلمهندس یحیی دهیمی
 
 
 
   مدیر اجرایی       مهندس خلیل سعید پور
کارمند مهندس محمد کهزادی
کارمند مهندس وفا امجدی
کارمند محمدسعید عجمی
کارمند کمال علیپور
شماره تماس 08743220105
آدرس سقز - خیابان ساحلی

 

 

 

سقز

معرفی شهرستان:

سقز یكی از شهرهای استان كردستان است كه در شمال غربی مركز استان یعنی سنندج و در فاصله 187 كیلومتری آن واقع شده است و از شمال به آذربایجان غربی و شهر بوكان،از غرب به بانه و از جنوب به  مریوان واز شرق به  دیواندره محدود می گردد.

این شهرستان بر روی دو تپه طویل كه رودخانه كوچكی سرپوشیده ای به نام چم ولیخان آنها را از هم جدا می كند بنا شده است.طول جغرافیایی این شهر 46 درجه و 16 دقیقه شرقی از نصف النهار گرینویچ ، و عرض جغرافیایی آن 36 درجه و 16 دقیقه شمالی از خط استواست .ارتفاع شهر از سطح اقیانوس 1476 متر می باشد .مساحت شهرستان در حدود 4518 كیلومتر مربع بوده كه بر اساس آمارهای موجود 1- سرشماری نفوس و مسكن سال نود 210820 نفر 2- سرشماری شبكه بهداشت و درمان 235047 نفر جمعیت را در خود جای داده است . شهرستان سقز دارای دو شهر سقز و صاحب  و 309 روستا كه در 4 بخش مركزی / زیویه / سرشیو و امام قرار گرفته اند .و به تفكیك بخش مركزی شامل 99 روستا /بخش زیویه 54 روستا /بخش سرشیو 47 روستا و بخش امام 74 روستا می باشند .همچنین تعداد 729 نفر عضو شورای اسلامی شهر و روستا در شهرستان سقز فعالیت می نمایند.

 

وجه تسمیه سقز:

در این خصوص سه نظریه وجود دارد : نظریه اول اینكه سقز نام خود را از اسم یكی از شاهان امپراتوری ماد به اسم كیاكسار یا سیاكس گرفته و به مرور به سكز و سقز تغییر یافته است . نظریه دوم كه توسط گریشمن ارائه شده است این است كه در زمانی كه سكائیان در جنوب دریاچه ارومیه ،سرزمین ماننا ساكن شدند و سقز را به پایتختی خود برگزیدند در نتیجه اسمشان بر این سرزمین مانده است . نظریه سوم نیز كه زیاد مستند و منطقی نیست ، این است كه در این منطقه در قدیم درخت ون زیاد وجود داشته كه از شیره این درخت ، سقز یا آدامس طبیعی درست میكردند در نتیجه اسم سقز را به این منطقه داده اند . ولیكن در نهایت منطقی ترین نظریه همان نظریه اول است و به احتمال زیاد سقز نام خود را از اسم پادشاه مقتدر مادی (كیاكسار) كه در این منطقه حكومت می كرده گرفته است . مورخان تاریخ این شهر را به هزاره اول قبل از میلاد نسبت می دهند و به استناد آثار باستانی زیویه معتقدند كه این شهر در نخستین اتحاد قوم مادها بوده است و توسط آنان استحكاماتی در آن بنا شده كه زیویه و آرمائیت (قپلانتو ) از آن جمله اند .

شهرستان سقز به علت دارا بودن شرایط مساعد اقلیمی و زیست محیطی از دوران پیش از تاریخ به عنوان یكی از استقرارگاههای بشری مورد توجه بوده و نتایج حاصل از بررسی ها و كاوشهای باستان شناسی در این محدوده حاكی از این مطلب است كه در شهرستان سقز حدود 350 اثر باستانی شناسایی شده كه از این تعداد 145 اثر آن در فهرست آثار ملی كشور به ثبت رسیده است . اولین دانشمندی كه نام سقز را ثبت كرد ه است خانكیف دانشمند روسی است وی در سال 1852 سركونسلگر روس در تبریز بود قبل از او میرزا محمد جعفر خان مهندس باشی در سال 1265 هجری گزارش مفصلی در مورد سقز داده است گزارش او قدیمیترین توصیف در مورد سقز می باشد .لفظ سقز نه به عنوان موقعیت جغرافیایی و محل رویش درخت صمغ بنه (سقز) در هیچ منبع فارسی اشاره نشده است.

 

وضعیت فرهنگی و اجتماعی:

آنچه مسلم است كردها از قدیمی ترین نژاد آریایی ها هستند . همانطوریكه در كتاب كارنامه ایرانیان در عصر اشكانیان جلد دوم آمده است مستشرقین و مورخین می نویسند كه كردها یكی از شریف ترین و باستانی ترین آریاییهای ایران شمرده میشوند و ممكن است آریاییها كه در یكهزار و هشتصد سال پیش از میلاد در بابل حكومت نموده و به نام كاسو یا كاسیت در تاریخ معروف شده اند نیاكان كردهای امروزی باشند.

دین مردم شهرستا ن سقز اسلام و پیرو مذهب تسنن "امام شافعی " میباشند . وجود علمای فاضل - دانشمند متدین و متعهد نویسندگان و شعرای عارف و نامی ، فرهنگیان و هنرمندانی خلاق و مبتكر و توانا در تمامی زمینه ها این شهرستان را از قدیم الایام به صورت یك كانون فرهنگی - علمی در آورده است و در یك جمله میتوان گفت سقز در بین شهرهای كردنشین از این نظر بیشتر مورد توجه بوده است.

پیشینه تاریخی، وضعیت فرهنگی و و اجتماعی، موقعیت جغرافیایی

نقشه شهرستان سقزسقز یكی از شهرهای استان كردستان است كه در شمال غربی سنندج و در فاصله 198 كیلومتری آن واقع است و از شمال به بوكان و از غرب به بانه و از جنوب به منطقه تیلكو و از شرق به منطقه افشار منتهی میشود .

 

شهرستان سقز بر روی دو تپه طویل كه رودخانه سرپوشیده ولی خان از وسط آن می گذرد ، بنا شده است پستی و بلندیهای داخل شهر و مناظر و چشم انداز زیبای رودخانه سیمینه رود كه از كنار این شهر می گذرد جلوه بدیعی را به نمایش گذاشته است .

 

هر چند كاوشهای علمی باستانشناسی در این شهر انجام نگرفته است . اما در مورد تاریخ آن روایتهای گوناگونی وجود دارد و نظریات مختلف ابراز شده است تا جائیكه تاریخ ساخت آنرا به هزاره هفتم قبل از میلاد نسبت میدهند . عده ای از مورخین باستناد به آثار باستانی زیویه معتقدند كه این شهر در نخستین اتحاد ماد با نام ایزیرتا نامیده شده و پایتخت مادها بوده است و توسط مادها استحكاماتی در آن ساخته شده است كه زیویه و آرمائیت "قپلانتو" از آن جمله هستند . دسته ای دیگر از مورخین معتقدند كه بعد از هجوم 'ساركن دوم ' پادشاه آشور به سرزمین ماد كه منجر به گریز مادها به سوی همدان شده سكاها به سقز آمدند و آنرا به عنوان پایتخت خود برگزیدند . نام امروز این شهر از قوم سكه - سكا - اسكیت - ساكز - سكز به یادگار مانده است .در زمانی كه حكومتهای محلی در مناطق مختلف ایران حاكمیت میكردند در شهرستان سقز نیز حكومت اردلانها برای مدتی مدید ادامه داشت .

 

پارك مولوی كرد - لاله - كوثر - بازار سقز - طبیعت بكر و زیبای منطقه سرشیو - كوههای چهل چشمه - نه كه روز و سد شهید كاظمی از جاهای دیدنی شهرستان سقز هستند . در این شهرستان بیش از یكصد و پنجاه اثر تاریخی و باستانی وجود دارد كه فقط دو اثر آن یعنی قلعه باستانی زیویه و غار كرفتو مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته و در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است .

 

الف) قلعه باستانی زیویه : این قلعه بر روی تپه ای به ارتفاع 140 متر در فاصله 42 كیلومتری شهر سقز و در حاشیه روستایی به نام زیویه قرار دارد كه در سال 1947 میلادی به طور اتفاقی كشف گردید .

 

ب) غار كرفتو : در 74 كیلومتری شرق شهرستان سقز و در منطقه اوباتو"هه وه تو" صخره ای از سنگهای آهكی بر فراز تپه ای پدید آمده است كه قلعه و غار كرفتو نامیده میشود . براساس مطالعات زمین شناسی صخره قلعه و غار كرفتو در دوران سوم زمین شناسی شكل گرفته است .

 

آنچه مسلم است كردها از قدیمی ترین نژاد آریایی ها هستند . همانطوریكه در كتاب كارنامه ایرانیان در عصر اشكانیان جلد دوم آمده است مستشرقین و مورخین می نویسند كه كردها یكی از شریف ترین و باستانی ترین آریاییهای ایران شمرده میشوند و ممكن است آریاییها كه در یكهزار و هشتصد سال پیش از میلاد در بابل حكومت نموده و به نام كاسو یا كاسیت در تاریخ معروف شده اند نیاكان كردهای امروزی باشند .

 

دین مردم شهرستا ن سقز اسلام و پیرو مذهب تسنن "امام شافعی " میباشند . وجود علمای فاضل - دانشمند متدین و متعهد نویسندگان و شعرای عارف و نامی ، فرهنگیان و هنرمندانی خلاق و مبتكر و توانا در تمامی زمینه ها این شهرستان را از قدیم الایام به صورت یك كانون فرهنگی - علمی در آورده است و در یك جمله میتوان گفت سقز در بین شهرهای كردنشین از این نظر بیشتر مورد توجه بوده است .

 

موقعیت جغرافیایی

شهرستان سقز از نظر جغرافیایی در فاصله بین 45درجه و 51 دقیقه و 46درجه و 54دقیقه طول شرقی و 35درجه و 46 دقیقه و 36درجه و 28 دقیقه عرض شمالی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است .

 

مساحت : 4370 كیلومتر مربع

بخشداریها و دهستانها

شهرستان سقز دارای سه بخش به نامهای مركزی ، زیویه و سرشیو میباشد

1- بخش مركزیشامل دهستانهای :

 

میرده به مركزیت روستای میرده

ترجان به مركزیت روستای قهرآباد سفلی

تموغه به مركزیت روستای تموغه

سرا به مركزیت روستای سرا

2- بخش سرشیوشامل دهستانهای :

چهل چشمه غربی به مركزیت دگاگاه

ذوالفقار به مركزیت حسن سالاران

3- بخش زیویهشامل دهستانهای :

امام به مركزیت روستای سنته

تیلكو به مركزیت روستای ایرانخواه

خورخوره به مركزیت روستای خورخوره

صاحب به مركزیت صاحب

گل تپه به مركزیت گل تپه

آب و هوا

میزان بارندگی به طور متوسط 550 میلی متر

حدهای آب و هوایی ثبت شده تا كنون در ایستگاه هواشناسی سقز

پارامتر  میزان   تاریخ وقوع

دما      4/36- درجه سانتیگراد  23/11/1350

حداكثر دما      6/41 درجه سانتیگراد   14/5/1354

حداكثر تندی باد         35-220 متر بر ثانیه    17/1/1382

حداكثر بارندگی 24 ساعته       86 میلیمتر     21/9/1357

حداكثر بارندگی سالانه   9/905 میلیمتر سال 1347

حداقل بارندگی سالانه    3/214 میلیمتر سال 1378

جمعیت

بر اساس سرشماری سال 1381

شاخص شهر     روستا   شهرستان

تعداد خانوار      26786         13126         39912

زن      62393         38956         101349

مرد      64127         40704         104831

زن و مرد         126520       79660         206180

كارگاه   7236  1669  8905

كارگاه خانوار     1625  1139  2764